ÇOCUKLARDA ATEŞ

Dr.Ahmet ERGİN /Aile Hekimliği Uzmanı

Aydıncık Devlet Hastanesi

 

          Çocuklarda görülen ateş anne ve babaları en çok kaygılandıran durumlardan biridir. Ateş daha çok bakteri ve virüslerle oluşan enfeksiyon hastalıklarının (bademcik, kulak iltihabı, bronşit, zatüre, sinüzit, dizanteri vs) seyri sırasında görülür.Ancak diğer bir çok  hastalığın belirtisi  de olabilir. Koltuk altından ölçülen vücut ısısının 37,40 C’nin üstünde olması, bize ateşin varlığını gösterir.               

Ateşin yükselmesi sırasında titreme, el ve ayak damarlarındaki geçici daralmaya bağlı olarak el ve ayaklarda soğuma, metabolizma hızının artmasına bağlı olarak  kalp atışında hızlanma, sıvı ve kalori ihtiyacında artma, huzursuzluk, sayıklama, hayal görme gibi belirtiler görülür. Bazen de yüksek ateş havaleye neden olabilir. Yapılan araştırmalar, her 100 ateşli çocuğun beşinin havale geçirdiğini göstermektedir. Bu nedenle ateşle mücadele etmeyi her ebeveynin bilmesi gerekir.

Ateşle mücadelede yapılacak işlemlerin başında çocuğun günlük elbiselerinin çıkarılarak, ince bir giysiyle bırakılması gelir. Çocuğa bol miktarda sıvı verilmelidir. Daha sonra oda ısısı ayarlanmalıdır. Ateşli çocuğun bulunduğu ortam ısısı 20-22 derece olmalıdır. Ilık su ile duş veya ılık suyla ıslatılmış pamukla vücudu silmek diğer yararlı bir yöntemdir. Ilık duş için su sıcaklığının 29,5-32  C derece olması yeterlidir. Duş işlemi kesinlikle soğuk su ile yapılmamalıdır. Çünkü soğuk duş, vücudun dış kısımlarındaki kanın beyne akım etmesine ve beyindeki ateşin daha da yükselmesine neden olabilir. Yine ateşi düşürmek için cilde alkol sürülmemelidir. Alkol  deriden emilerek istenmeyen etkilere neden olabilir.

İlaçlar ateşi düşürmek için sıkça başvurulan yöntemlerden biridir. Burada antibiyotiklerin ateş düşürücü bir özelliğinin olmadığını vurgulamak isterim. Ateş düşürmede en yaygın kullanılan ilaç  parasetamoldür. Yan etkileri oldukça az ve güvenilir bir ilaçtır. Dozu ise 4-6 saatte bir kilogram başına 10-15 mg.dır. Ancak günlük doz kilogram başına 60 mg’ı geçmemelidir. Bu şurupların genelde bir ölçeği 120 miligram etken madde içerir. Ancak 150, 250 miligram içeren formlarıda vardır. Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta, gripal durumlarda kullanılan A-ferin, Corsal, Peditus gibi ilaçların içinde de parasetamol olduğudur. Bu tür ilaçlarla birlikte sadece parasetamol içeren şuruplar verirken mutlaka doz ayarlaması yapılmalıdır. Aksi takdirde çocuğa yüksek dozda ilaç vermiş oluruz.

İbuprofen içeren ve Dolven, İbufen, Pedifen olarak bildiğimiz ilaçlar kısa süreli kullanımlarda yan etkisi düşük olan ateş düşürücülerdir.Her 6-8 saatte, kilogram başına 5-10 miligram dozunda kullanılırlar. 1 ölçeğinde 100 mg etken madde vardır. Günde en çok 4 kez , belirtilen dozlarda verilebilir

Salisilat yani aspirin bir başka ateş düşürücüdür. Ancak karın ağrısı, mide-barsak kanamaları, allerjik reaksiyonlar, böbrek ve karaciğere zararlı etkileri, zehirlenmeler ve bazı viral hastalıklarda istenmeyen durumlara yol açtığı için fazla tercih edilmemelidir. Metamizol yani novalgin güçlü bir ateş düşürücüdür. Ancak o da yan etkilerinden dolayı fazla tercih edilmemelidir. Antipiretiğe rağmen ateşin düşmemesi verilen ilaç dozunun   yetersiz olmasından kaynaklanabileceği unutulmamalıdır.

 

 

İçerikler hakkında daha fazla bilgi için draergin@mynet.com adresine yazabilirsiniz. (2007)